Gramatyka fińska
Opanuj język fiński krok po kroku — od podstaw do zaawansowanego
Grammar
39Fonologia
2Przypadki
15Mianownik
Nominatiivi
Podstawowa forma rzeczowników, podmiot zdania
Dopełniacz
Genetiivi
Posiadanie, dopełnienie niektórych czasowników
Partytyw
Partitiivi
Częściowa ilość, nieokreślone obiekty, przeczenie
Inesyw
Inessiivi
Lokalizacja wewnątrz czegoś (-ssa/-ssä)
Elatyw
Elatiivi
Ruch z wnętrza (-sta/-stä)
Illatyw
Illatiivi
Ruch do wnętrza (-Vn, -hVn, -seen)
Adesyw
Adessiivi
Lokalizacja na powierzchni, posiadanie (-lla/-llä)
Ablatyw
Ablatiivi
Ruch z powierzchni (-lta/-ltä)
Allatyw
Allatiivi
Ruch na powierzchnię (-lle)
Esyw
Essiivi
Stan lub rola (-na/-nä)
Translatyw
Translatiivi
Zmiana stanu, stawanie się (-ksi)
Biernik (tylko zaimki)
Akkusatiivi (pronomineissa)
Formy dopełnienia zaimków minut, sinut, hänet, meidät, teidät, heidät, kenet
Instruktyw
Instruktiivi
Środek/sposób z -in, tylko liczba mnoga (jaloin, omin silmin)
Abesyw
Abessiivi
„Bez” z -tta/-ttä (rahatta, työttä)
Komitatyw
Komitatiivi
„Razem z” z -ine-, zawsze w liczbie mnogiej (vaimoineen)
Czasowniki
7Typy czasowników 1–6
Verbityypit 1–6
Sześć typów czasowników fińskich i ich tematy
Odmiana czasowników
Verbien taivutus
Poprawne formy czasowników dla różnych osób
Czasy czasowników
Aikamuodot
Użycie czasu teraźniejszego, przeszłego, perfektu, pluskwamperfektu
Strona bierna
Passiivi
Konstrukcje bezosobowe i bierne
Tryb warunkowy
Konditionaali
Wyrażenia warunkowe (-isi-)
Tryb rozkazujący
Imperatiivi
Polecenia i prośby
Tryb przypuszczający (potencjał)
Potentiaali
Tryb -ne- wyrażający możliwość/niepewność (lienee, tullee)
Morfologia
6Sufiksy dzierżawcze
Possessiivisuffiksit
Sufiksy -ni, -si, -nsa/-Vn, -mme, -nne po końcówkach przypadkowych
Formy liczby mnogiej
Monikko
Liczba mnoga z -t i z -i; partytyw liczby mnogiej -ja/-jä, -ita/-itä
Przypadki dopełnienia (totalny vs. partytywny)
Objektin sijat
Wybór dopełnienia partytywnego lub totalnego w zależności od aspektu i rezultatu
Imiesłowy (NUT, VA, TU, TAVA, MA)
Partisiipit (NUT, VA, TU, TAVA, MA)
Imiesłowy czynne/bierne czasu przeszłego i teraźniejszego, imiesłów sprawcy
Bezokoliczniki (1.–5.)
Infinitiivit
Bezokoliczniki A-, E- (II), MA- (III), MINEN (IV), MAISILLA (V)
Liczebniki i liczenie
Numeraalit
Liczebniki główne i porządkowe; partytyw po liczbach > 1
Składnia i struktura zdania
9Szyk wyrazów
Sanajärjestys
Poprawna struktura zdania fińskiego
Przeczenie
Kieltolauseet
Zdania przeczące z czasownikiem ei
Tworzenie pytań
Kysymyslauseet
Słowa pytające i pytania z -ko/-kö
Stopniowanie
Vertailumuodot
Formy stopnia wyższego i najwyższego
Postpozycje
Postpositiot
edessä, takana, kanssa, jälkeen — zwykle z dopełniaczem
Klityki (-kin, -kaan, -han, -pa, -ko)
Liitepartikkelit
Partykuły zdaniowe wyrażające fokus, emfazę, łagodzenie, pytania
Zdania względne
Relatiivilauseet
joka, mikä — zaimek względny i zgoda przypadków
Rekcja czasownika
Verbien rektio
Przypadki wymagane przez konkretne czasowniki (tykätä jostakin, luottaa johonkin)
Potoczny fiński (Puhekieli)
Puhekieli
Zaimki mä/sä/se/ne, opuszczane dźwięki, końcówki potoczne
Vocabulary
15Słownictwo tematyczne
13Słownictwo codzienne
Arkisanasto
Słowa i wyrażenia z życia codziennego
Słownictwo zawodowe
Työsanasto
Terminologia zawodowa i miejsca pracy
Słownictwo zdrowotne
Terveydenhoitosanasto
Terminy medyczne i zdrowotne
Słownictwo podróżnicze
Matkailusanasto
Terminy podróżnicze i transportowe
Słownictwo rodzinne
Perhesanasto
Słownictwo rodzinne i relacyjne
Słownictwo kulinarne
Ruokasanasto
Terminy kulinarne i restauracyjne
Słownictwo przyrodnicze
Luontosanasto
Terminologia przyrodnicza i środowiskowa
Słownictwo edukacyjne
Opiskelusanasto
Terminy edukacyjne i związane z nauką
Słownictwo mieszkaniowe
Asumissanasto
Terminy mieszkaniowe i bytowe
Słownictwo kulturalne
Kulttuurisanasto
Terminy kulturalne, hobbystyczne i rekreacyjne
Wyrażenia idiomatyczne
Idiomit
Fińskie idiomy i utarte wyrażenia
Wyrazy złożone
Yhdyssanat
Rozumienie i tworzenie wyrazów złożonych
Zapożyczenia
Lainasanat
Zapożyczenia z innych języków
Rejestr i styl
2Functions
15Rejestr i styl
5Formalny styl pisania
Virallinen kirjoitustyyli
Zasady formalnego stylu pisania
Nieformalny styl pisania
Epävirallinen kirjoitustyyli
Swobodny i przyjazny styl pisania
Jasność i spójność
Selkeys ja johdonmukaisuus
Jasny i logiczny sposób wyrażania się
Struktura tekstu
Tekstin rakenne
Efektywna organizacja treści
Odpowiedni rejestr
Rekisterin sopivuus
Stosowanie odpowiedniego poziomu formalności
Komunikacja
10Wyrażanie opinii
Mielipiteen ilmaisu
Wyrażanie i uzasadnianie opinii
Formułowanie próśb
Pyyntöjen esittäminen
Uprzejme i stosowne prośby
Dawanie instrukcji
Ohjeiden antaminen
Jasne wskazówki i instrukcje
Opisywanie
Kuvaileminen
Opisywanie osób, miejsc, rzeczy
Opowiadanie
Kerronta
Opowiadanie historii i wydarzeń
Porównywanie
Vertaileminen
Porównywanie opcji i alternatyw
Wyjaśnianie
Selittäminen
Wyjaśnianie przyczyn i procesów
Argumentowanie
Argumentointi
Przedstawianie i obrona argumentów
Zgadzanie się i niezgadzanie
Samaa/eri mieltä oleminen
Wyrażanie zgody lub niezgody
Wyrażanie emocji
Tunteiden ilmaisu
Wyrażanie uczuć i emocji